Vardar'ın İki Yakası · Kuzey Makedonya

Üsküp

Skopje Makedonca · Shkup Arnavutça · Üsküb Osmanlıca · Scupi Latince

Seksenlerin sonunda Yugoslavya'da yaşanan yaprak dökümünden nasibini almış, 1991'de bağımsızlığını ilan etmiş Kuzey Makedonya'nın başkenti. Şehir birçok kültüre ev sahipliği yaparken kendi içinde bir üslup kazanmış; farklılıklarını bünyesinde muhafaza ederken, kendisini ikiye bölen Vardar nehrini hem kültürel hem sosyal yapıya bir sınır olarak tayin etmiş gibi.

Bir yüzü Anadolu'nun mirasını yaşatırcasına Osmanlı, bir diğer yüzü Büyük İskender'in hatırasına sahip çıkmaya çalışan yorgun bir şehir. Avrupa'ya ayak uydurma telaşı da gözle görülür derecede fazla. Yarım milyonu aşan nüfusun hatrı sayılır Müslüman yoğunluğu Osmanlı'nın İslam mirasına sahip çıkarken, Ortodoks Makedon nüfusunun benlik ve varlık vurgusuyla sürdürdüğü sembol savaşı göz ardı edilemeyecek kadar yoğun.

Bir yüzü Osmanlı, bir diğer yüzü Büyük İskender'in hatırasına sahip çıkmaya çalışan yorgun şehir.

Künye

Genel Bilgiler

Nüfus: 526.502 (2021 sayımı)
Yüzölçümü: 571,46 km²
Rakım: 240 m
Plaka: SK
Demografik Yapı: Makedon, Arnavut, Türk, Roman, Sırp, Boşnak, Ulah

Scupi'den Üsküp'e

Tarihçe

Şehrin ilk adı Scupi'ydi: Roma İmparatoru Domitianus döneminde, birinci yüzyılın sonunda emekli lejyonerler için kurulmuş bir koloni. 518 yılındaki büyük deprem Scupi'yi tamamen yıktı; yerleşim Vardar'ın kıyısına taşındı ve Doğu Roma'nın sınır kalesi olarak yeniden doğdu. 1346'da Sırp kralı Stefan Duşan kendisini burada imparator ilan etti — Üsküp kısa bir süre için bir başkentti.

6 Ocak 1392'de Paşa Yiğit Bey şehri Osmanlı topraklarına kattı; İstanbul'un fethinden tam 61 yıl önce. Paşa Yiğit Bey ve ardından oğlu İshak Bey, Saruhan'dan getirdikleri Türkmenleri buraya yerleştirdi; cami, han, hamam ve köprüler yaptırdı. Beş yüzyılı aşan bu dönemde Üsküp, Rumeli'nin en büyük çarşısına ve Balkanların en işlek ticaret ağlarından birine sahip oldu. Şehir 1912 Balkan Savaşı'na kadar Osmanlı idaresinde kaldı.

26 Temmuz 1963 sabahı yaşanan deprem şehrin yaklaşık yüzde sekseninin yıkılmasına yol açtı, binden fazla kişi hayatını kaybetti. Bugünkü Üsküp o yıkıntının üzerine, dünyanın dört bir yanından gelen yardımlarla yeniden kuruldu. 2014'te tamamlanan devasa heykel ve neoklasik cephe projesi ise şehre bambaşka bir yüz daha ekledi.

Haritada Yeri

Konum

Üsküp, Kuzey Makedonya'nın kuzeyinde, Vardar nehrinin açtığı vadide, Belgrad ile Atina'nın neredeyse tam ortasında yer alır.

Kuzey Makedonya'da Konumu

Üsküp Yakın Çevresi

Koordinat: 41.9973, 21.4280
Ulaşım Notu: Üsküp Uluslararası Havalimanı şehre 21 km; Kalkandelen'e ~45 dk, Manastır'a ~2 saat, Ohri'ye ~2,5 saat

Rota Notları

Görülmeye Değer!

Vardar üzerinde yükselen, Fatih Sultan Mehmed Köprüsü olarak da anılan Taş Köprü
Tarihi dokusunu büyük ölçüde koruyan, Balkanların en büyük çarşısı Üsküp Türk Çarşısı
Vardar'a tepeden bakan, kalın surlarıyla Üsküp Kalesi
1492 tarihli Mustafa Paşa Camii ile 16. yüzyıldan kalma Kurşunlu Han ve Davut Paşa Hamamı
Teleferikle çıkılan Vodno dağı ve zirvedeki haçtan panoramik şehir manzarası
Şehrin çıkışında, Treska nehrinin kayaları yardığı Matka Kanyonu ve mağaraları
Ploştad adıyla anılan, devasa heykelleri ve neoklasik cepheleriyle dikkat çeken Makedonya Meydanı
Rahibe Teresa'nın doğduğu yerde kurulan Anıt Ev

Sofra

Yerel Tadlar

Simit Poğaça

Üsküp kahvaltısının olmazsa olmazı — ekmek içinde börek

Üsküp Köftesi

Kömür ateşinde pişirilen baharatlı yassı köfte

Tavče Gravče

Güveçte fırınlanan kuru fasulye, ülkenin millî yemeği

Üsküp Lokumu

Çarşı tezgâhlarında satılan ev yapımı yumuşak lokum

Anekdot

Bunları Biliyor Muydunuz?

Ünlü şairimiz Yahya Kemal'in Üsküp'te doğup büyüdüğünü, "Kaybolan Şehir" şiirine "Üsküp ki Yıldırım Bayezid Han diyarıdır" mısraıyla başladığını, şehrin İstanbul'dan tam 61 yıl önce — 6 Ocak 1392'de — Osmanlı topraklarına katıldığını, dilden dile söylenen Vardar Ovası türküsünün şehri ikiye bölen bu nehir için yakıldığını, Nobel Barış Ödüllü Rahibe Teresa'nın 1910'da burada doğduğunu, 1963 depreminden sonra şehrin yeniden imarı için dünyanın dört bir yanından mimar ve mühendis gönderildiğini biliyor muydunuz?

Planlama

Seyahat Notları

En İyi Ziyaret Zamanı: Nisan–Haziran ve Eylül–Ekim (yaz ortasında vadi sıcağı 35 °C'yi aşar)
Önerilen Süre: 1–2 gün
Festival Bilgisi: Her yıl Haziran–Temmuz'da Üsküp Yaz Festivali; Ekim'de 1982'den beri süren Üsküp Caz Festivali

Ulaşım, Konaklama, Rehberlik ve Tur Tavsiyesi İçin Tıklayın

Bu şehri gezmek

artık çok kolay.