Konsoloslar Şehri · Pelagonya
Manastır
Bitola Makedonca · Manastiri Arnavutça · Manastır Osmanlıca · Monastiri Rumca
Kuzey Makedonya'nın güneybatısında, Pelagonya ovasının güney ucunda kurulu şehir, ülkenin ikinci büyük yerleşimi. Adını Grekçe Monastiri'den alır; Osmanlı döneminde Manastır olarak anılmaya başlanmıştır. Bitola adının ise Eski Kilise Slavcasındaki, "manastır veya konut" anlamına gelen obitel sözünün zamanla /o/ sesini kaybetmesiyle ortaya çıktığı belirtilir.
Şehir, Baba Dağı eteklerinde — Pelister zirvesi 2.601 metre — deniz seviyesinden 576 metre yükseklikte, Dragor nehrinin kıyısına kuruludur. Yunanistan sınırı yalnızca 14 km güneyindedir; bu konum, şehrin yüzyıllar boyunca hem bir sınır kenti hem de bir diplomasi merkezi olmasını sağlamıştır.
Rumeli'nin son merkezi, on iki ülkenin konsolosluk açtığı şehir.
Künye
Genel Bilgiler
- Nüfus
- 69.287 (şehir)
85.164 (belediye) - Yüzölçümü
- 422,39 km² (belediye)
- Rakım
- 576 m
- Plaka
- BT
- Demografik Yapı
- Makedon, Arnavut, Türk, Sırp, Boşnak, Roman, Ulah
Herakleia'dan Rumeli'nin Son Merkezine
Tarihçe
Şehrin kökeni, MÖ 4. yüzyılda Makedonya kralı II. Filip tarafından kurulan Herakleia Lynkestis'e dayanır. Roma döneminde Adriyatik'i Ege'ye bağlayan Via Egnatia üzerinde bir durak olan kent, sonraki yüzyıllarda mozaikleriyle ünlü bir piskoposluk merkezine dönüştü.
Manastır 1382 yılında I. Murad döneminde Timurtaş Bey tarafından Osmanlı topraklarına katıldı ve 530 yıl bu idarede kaldı. Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde belirttiği gibi, o dönemde şehir 3.000 hane, 20 mahalle, 900 dükkân, 70 mescit ve camiden oluşan, Rumeli vilayetinin ileri gelen şehirlerinden biriydi. 1836-1867 arasında ise Rumeli eyaletinin son merkezi oldu.
19. yüzyılda on ikiden fazla ülkenin konsolosluk açmasıyla şehir "Konsoloslar Şehri" olarak anılmaya başlandı; Şirok Sokak bu dönemde, Avrupa başkentlerini andıran cepheleriyle şekillendi. Manastır 1912 Balkan Savaşları sonucunda Osmanlı idaresinden çıkmıştır.
Haritada Yeri
Konum
Manastır, Kuzey Makedonya'nın güneybatısında, Pelagonya ovasının güney bölümünde, Yunanistan sınırının 14 km kuzeyinde yer alır.
- Koordinat
- 41.0319, 21.3347
- Ulaşım Notu
- Üsküp'e karayoluyla ~2 saat; Medžitlija–Níki sınır kapısı 14 km güneyde; Ohri'ye ~1,5 saat
Rota Notları
Görülmeye Değer!
- On iki ülkenin elçilik binalarının sıralandığı ana cadde Şirok Sokak (Geniş Cadde)
- Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim gördüğü, bugün içinde ona ayrılmış bir anı odası bulunan Manastır Askerî İdadi binası
- Yerli halkın mesire alanı, dağcıların uğrak noktası Pelister dağı ve millî parkı
- MÖ 4. yüzyıla uzanan, taban mozaikleriyle ünlü Herakleia Lynkestis antik kenti
- Şehrin simgesi Manastır Saat Kulesi ve çevresindeki eski çarşı
- 16. yüzyıldan kalma İshak Çelebi Camii ve Yeni Cami
Sofra
Yerel Tadlar
Gurmanska Tava
Güveçte sebzeli dana eti olarak sunulan "gurme tavası"
Pelagonya Ayvarı
Ovanın kırmızı biberinden yapılan, bölgenin ünlü kış mezesi
Kaçkaval
Bölge yaylalarında üretilen sert koyun peyniri
Anekdot
Bunları Biliyor Muydunuz?
Şehirde dolaşırken Mustafa Kemal'e adanmış bir aşkın izine rastlamanın mümkün olduğunu, Rum kızı Eleni Karinte'nin Atatürk'e yazdığı aşk mektubunun bu şehirde sergilendiğini, "Manastırın Ortasında Var Bir Çeşme" türküsünün Manastır şehrine ithafen yazıldığını, Elveda Rumeli dizisindeki Pürsiçan köyü sahnelerinin Manastır'a 30 km uzaklıktaki Makovo köyünde çekildiğini, sinemanın Balkanlardaki öncüleri sayılan Manaki kardeşlerin fotoğraf ve film stüdyosunu bu şehirde kurduklarını ve her Eylül'de onların adına uluslararası bir film festivali düzenlendiğini biliyor muydunuz?
Planlama
Seyahat Notları
- En İyi Ziyaret Zamanı
- Mayıs–Haziran ve Eylül–Ekim; kış aylarında Pelister kayak merkezi açıktır
- Önerilen Süre
- Tam gün (Pelister ile birlikte 2 gün)
- Festival Bilgisi
- Her yıl Eylül'de düzenlenen Manaki Kardeşler Uluslararası Görüntü Yönetmenleri Film Festivali (1979'dan beri)
Pratik Balkan Rehberi — Kuzey Makedonya