Tersaneden Marinaya · Boka Kotorska
Tivat
Tivat Karadağca · Teodo İtalyanca
Kotor Körfezi'nin en geniş açıldığı yerde, körfezin sayılı düzlüklerinden birine kurulu Tivat, Karadağ kıyısının en genç yüzü. Kotor taşla, Perast barokla anılırken Tivat serviler, zeytinlikler ve bir tersane geçmişiyle anılıyor.
Şehri köyden şehre çeviren tarih 1889: Avusturya-Macaristan İmparatorluğu körfezin bu korunaklı köşesine Arsenal adıyla anılan deniz tersanesini kurdu. Yüz yılı aşkın süre donanma üssü olarak kullanılan alan, 2006'da Porto Montenegro adıyla süperyat marinasına dönüştürüldü.
Yüz yıl donanma üssü, sonra süperyat marinası.
Künye
Genel Bilgiler
- Nüfus
- 10.743 şehir · 16.338 belediye (2023)
- Yüzölçümü
- 46 km²
- Plaka
- TV
- Demografik Yapı
- Karadağlı, Sırp, Hırvat, Rus, Ukraynalı
Teuta'dan Porto Montenegro'ya
Tarihçe
Adının nereden geldiği kesin değil. En sevilen anlatı, milattan önce 3. yüzyılda bölgeyi yöneten İlirya kraliçesi Teuta'ya bağlar; kraliçenin yazlık konutlarının bu kıyıda olduğu söylenir. Dilbilimciler daha temkinli: adı Aziz Theodulus'a ya da Keltçe "kasaba" anlamındaki touto sözcüğüne bağlayanlar var. Venedik döneminde şehir Teodo adıyla kayıtlara geçti.
Lastva ve Opatovo'da bulunan mezarlar, kıyının Yunan ve Roma çağlarında da yerleşim gördüğünü gösteriyor. Ortaçağda burası Kotor'un zengin tüccar ailelerinin, özellikle Buça ailesinin yazlık malikanelerinin bulunduğu kırlıktı; 1373 tarihli Aziz Anton kilisesi o dönemden kalma. 1420-1797 arası Venedik idaresi, ardından Avusturya-Macaristan dönemi geldi.
Tivat'a bağlı Lepetane köyü, Kotor Körfezi'nin en dar yerinde duruyor: 2.300 metre uzunluğundaki Verige boğazı, en dar noktasında yalnızca 340 metre. Boğazın adı "zincirler" demek ve bu ad tesadüf değil — 1624'te Kuzey Afrikalı korsanların körfeze girip Perast'ı basmasının ardından Perast ve Kotor halkı iki yaka arasına demir zincir gerdi, düşman gemisi geçemesin diye. Bu dar geçit körfezin tarih boyunca en kritik noktası oldu: 1539'da Barbaros Hayreddin Paşa'nın donanması buradan geçerek Kotor'un önüne demirledi, kaleyi on gün kadar kuşattı ve alamadan döndü. Kotor, Barbaros'un ele geçiremediği tek şehir olarak anılır. Bugün aynı boğazı Lepetane ile Kamenari arasında işleyen feribot beş dakikada geçiyor.
Haritada Yeri
Konum
Tivat, Karadağ'ın batı kıyısında, Kotor Körfezi'nin orta bölümünde, Vrmac sırtı ile Luştica yarımadası arasındaki düzlükte kuruludur.
- Koordinat
- 42.4347, 18.6961
- Ulaşım Notu
- Havalimanı merkeze 3 km; Kotor'a ~9 km, Budva'ya ~20 km, Podgorica'ya ~90 km; Lepetane–Kamenari feribotu 5 dakika
Rota Notları
Görülmeye Değer!
- Kotorlu Buça ailesinin 14.-15. yüzyıldan kalma surlu yazlık konağı ve kulesi — bugün şehrin kültür merkezi
- Eski Arsenal'in tersane yapıları üzerine kurulan Porto Montenegro ve içindeki Deniz Mirası Müzesi
- 15. yüzyılın ikinci yarısından kalma kilisesi ve manastırıyla Gospa od Milosti adası
- Aziz Sava'nın 1219'da kurduğu piskoposluğa merkezlik etmiş, Aziz Mihail Manastırı kalıntılarını taşıyan Ostrvo cvijeća (Çiçek Adası)
- Körfezin üçüncü adası Sveti Marko ve çevresindeki koylar
- Vrmac dağının 300 metre yükseğinde zeytinlikler arasında duran taş köy Gornja Lastva
- Kumu Karadağ kıyısında ender rastlanan Plavi Horizonti plajı
- Körfezin en dar yeri Verige boğazı ve Lepetane–Kamenari feribot geçişi
Sofra
Yerel Tadlar
Gornja Lastva zeytinyağı
Köyün 19. yüzyıldan kalma taş değirmeninde hâlâ soğuk sıkılan yağ; her yıl bir de zeytin şenliği yapılır
Körfez midyesi ve istiridyesi
Boka sularında yetiştirilir, kabuğuyla sofraya gelir
Boka usulü balık çorbası
Günlük tutulan balıkla pişirilen yoğun kıyı çorbası
Anekdot
Bunları Biliyor Muydunuz?
Kotor Körfezi'nin en dar yeri olan Verige boğazının adının "zincirler" anlamına geldiğini ve korsan baskınlarından sonra iki yaka arasına gerçekten demir zincir gerildiğini, Barbaros Hayreddin Paşa'nın 1539'da bu boğazı aşıp Kotor'u kuşattığını ama alamadığını — Kotor'un onun ele geçiremediği tek şehir olarak anıldığını —, bugün süperyatların bağlandığı Porto Montenegro'nun 1889'da Avusturya-Macaristan donanması için kurulmuş bir tersane olduğunu, Tivat'ın üç adasından Ostrvo cvijeća'nın Sırp Ortodoks Kilisesi'nin kurucusu Aziz Sava'nın 1219'da kurduğu piskoposluğa merkezlik ettiğini ve Tivat Havalimanı'nın şehir merkezine yalnızca 3 kilometre uzaklıkta olduğunu biliyormuydunuz?
Planlama
Seyahat Notları
- En İyi Ziyaret Zamanı
- Haziran–Eylül deniz için; Mayıs ve Ekim kalabalıksız ve ılıman
- Önerilen Süre
- Yarım gün (Gornja Lastva ve Plavi Horizonti eklenirse tam gün)
- Festival Bilgisi
- Gornja Lastva'da her yıl sonbaharda düzenlenen zeytin şenliği
Pratik Balkan Rehberi — Karadağ