Taş Şehir · Güney Arnavutluk
Gjirokastër
Gjirokastra Arnavutça · Ergiri Osmanlıca · Argyrokastro Rumca
Güney Arnavutluk'ta, Drino vadisine tepeden bakan dik yamaçlara kurulmuş Gjirokastër, "Taş Şehir" lakabını sokaklarına ve evlerine borçlu: burada her şey — çatılar, duvarlar, kaldırımlar — aynı gri kayadan. Şehrin adı ilk kez 1336'da Bizans İmparatoru VI. Ioannis Kantakuzenos'un kayıtlarında Argyrokastro, yani "Gümüş Kale" olarak geçer.
"Taş Şehir": çatılar, duvarlar, kaldırımlar — hepsi aynı gri kayadan.
Künye
Genel Bilgiler
- Nüfus
- 16.569 (şehir)
23.270 (belediye) - Yüzölçümü
- 36,35 km² (şehir)
473,8 km² (belediye) - Rakım
- 300 m
- Demografik Yapı
- Arnavut, Rum, Ulah, Roman
1336'dan Günümüze
Tarihçe
Epir Despotluğu ile Arnavut Zenevisi ailesi arasında el değiştiren şehir, 1417'de Osmanlı idaresine girdi ve Ergiri adıyla anılmaya başlandı. Yaklaşık 500 yıl süren bu dönemde Gjirokastër, önemli bir ticaret ve yönetim merkezi haline geldi; 17. ve 18. yüzyıllarda bugün şehrin kimliğini oluşturan kule evler (kullë) inşa edildi. Bu iki-üç katlı taş konaklar, savunma amaçlı kalın duvarlarla zarif iç mimariyi aynı yapıda birleştiriyordu.
Şehrin çehresini son kez değiştiren isim, 19. yüzyılın başında Yanya Paşalığı'nı neredeyse bağımsız bir devlet gibi yöneten Tepedelenli Ali Paşa oldu. Kaleyi bugünkü haline getiren, surları genişleten, dağlardan su getiren su kemerini yaptıran ve saat kulesini ekleyen odur. Şehir 1913'te Osmanlı idaresinden çıktı; eski şehir 2005'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
Haritada Yeri
Konum
Gjirokastër, Arnavutluk'un güneyinde, Yunanistan sınırına yaklaşık 30 km mesafede, Drino vadisine hâkim bir yamaçta yer alır.
- Koordinat
- 40.0758, 20.1389
- Ulaşım Notu
- Tiran'a karayoluyla ~3,5 saat, Sarandë'ye ~1 saat, Yunanistan sınırına ~30 km
Rota Notları
Görülmeye Değer!
- Tepede bir taş gemi gibi uzanan ve Tepedelenli Ali Paşa döneminde bugünkü halini alan Gjirokastër Kalesi
- Kalenin içindeki Silah Müzesi ve Soğuk Savaş dönemine ait yeraltı tüneli
- Gümüş işi ve el sanatlarının satıldığı arnavut kaldırımlı Eski Çarşı
- 1812'de Ali Paşa'nın bir generali için yaptırılan, boyalı tavanlarıyla kule ev mimarisinin başyapıtı sayılan Zekate Evi
- Yazar İsmail Kadare'nin 1799 tarihli doğduğu ev
- Enver Hoxha'nın çocukluk evi olan Etnografya Müzesi
- Abdest için kullanılan yedi çeşme (7 Krojët)
Sofra
Yerel Tadlar
Qifqi
Yedi delikli özel tavada pişirilen naneli pirinç köftesi
Pashaqofte
Küçük köfteli çorba
Qahi
Ispanaklı ince börek
Oshaf
Koyun sütü ve kuru incirle yapılan tatlı
Djathë i bardhë · Kaçkavall
Arnavutluk'un en iyisi kabul edilen yerel peynirler
Anekdot
Bunları Biliyor Muydunuz?
Bu küçük şehir hem diktatör Enver Hoxha'nın (1908) hem de yazar İsmail Kadare'nin (1936) doğduğu yer. Kadare'nin en otobiyografik romanı "Taştan Kentin Güncesi" doğrudan bu şehri anlatır. Efsaneye göre şehre adını veren Bizans prensesi Argjiro, Osmanlı'ya teslim olmamak için kucağında çocuğuyla kale burcundan atlamıştır. Kalenin altındaki 59 odalı gizli tünel, nükleer saldırı ihtimaline karşı komünist yöneticiler için kazılmıştır.
Planlama
Seyahat Notları
- En İyi Ziyaret Zamanı
- Mayıs–Haziran veya Eylül–Ekim (yazın taş sokaklarda dik yokuş tırmanmak oldukça yorucu)
- Önerilen Süre
- Tam gün
- Festival Bilgisi
- Kale içindeki açık hava sahnesinde her beş yılda bir Arnavutluk Ulusal Folklor Festivali (son 2023); ara yıllarda belediyenin resmi bayram etkinlikleri
Pratik Balkan Rehberi — Arnavutluk